|
Murat KuLoÄŸLu
|
 |
« Yanıtla #15 : Kasım 06, 2007, 10:30:13 ÖS » |
|
- maz olumsuzluk ifade ediyor yerine göre kullanılırsan anlam farklılaşır. belkide bu -maz ekine bi temel terim anlamı yüklüyemeyiz
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
aytoldı
Newbie
 Offline
Mesaj Sayısı: 28
|
|
« Yanıtla #16 : Kasım 07, 2007, 05:07:25 ÖS » |
|
Buradaki "-maz" ekinin geniş zaman eki olduğu çok açık. Sadece anlamsal olarak farklılık kazanmış hepsi bu. Nitekim her kip eki her zaman aynı anlamı vermez.
"Sen buralara gelir miydin" dediğimizde de aslında soru sormuyoruz, söylemek istediğimiz farklı. Ama şekil olarak yüklem, "geniş zamanın hikayesi-olumlu-soru"dur.
"Çay almaz mıydınız" ise aynı kipin olumsuz soru şeklidir. Nitekim aynı soru "çay alır mıydınız" şeklinde olumlu biçimde de sorulabilir. Şimdi burada birincisine "sıfat-fiil", ikincisine "geniş zaman" demek ne kadar mantıklı? İkisi de geniş zamandır.
"Çay alır mısınız" şeklinde sorulması gereken bir sorunun "çay almaz mıydınız" şeklinde sorulması tamamen kullanılan ortamdaki "kibarlık kaygısı" ile ilgilidir. Bu kaygı, dilin anlamına müdahale eder ama şekline müdahale etmez.
Daha önce arkadaşlarımın da belirttiği gibi bu bir sıfat-fiil olsa, nitelediği isim nerede? Diyelim ki adlaşmış olsun, önündeki isim neydi?
Eğer cümle "Sen, bunları bilmez insan mıydın?" olsaydı sıfat -fiil olurdu, ama başlığa konu cümledeki "-maz" eki geniş zamanın olumsuz şeklidir.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
edebiyat_lise
Newbie
 Online
Cinsiyet: 
Mesaj Sayısı: 24
Türk Dili ve Edebiyatı
|
|
« Yanıtla #17 : Kasım 07, 2007, 08:16:51 ÖS » |
|
Bu konu bu kadar uzamamalıydı. -maz eki geniş zamanın olumsuzudur ve söz konusu kullanımlarda anlam kaymasına uğramıştır.
|
|
|
|
|
Logged
|
"Melali anlamayan nesle aÅŸina deÄŸiliz..."
|
|
|
2767
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 25
|
|
« Yanıtla #18 : Kasım 10, 2007, 05:55:59 ÖS » |
|
adlaşmış sıfat da yüklem olabilir ki fiilimsiler isim kabul edilir.
oturmaz mısınız sorusunda "oturmaz kişi misin de ayakta duruyorsun?" gibi bir anlam çıkartmak istedim. evet; bu zorlama ama...
tanıdık mısın?
tanınmış mısın?
yüklemleri neyi nitelerse nitelesin adlaşmış sıfattır. yüklem görevindedir.
tıpkı
iyi misin?
örneğindeki gibi isim olan sözcük yüklem görevinde kullanılmıştır.
"oturmaz mısın" yüklemini de böyle; adlaşmış sıfat olarak değerlendirmek istedim. şeklen sorun göremiyorum? anlam olarak mantıklı değil.
faydalı bir tartışma olmuştur herhalde.
katılanlara teşekkürler.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
sisifos
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 1
|
|
« Yanıtla #19 : Kasım 13, 2007, 09:18:26 ÖS » |
|
-maz eki geniÅŸ zaman eki ola -r ekinin olumsuz ÅŸeklidir. oturur- oturmaz.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
heratro
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 4
|
|
« Yanıtla #20 : Kasım 16, 2007, 10:23:06 ÖS » |
|
arkadaşlar bence -maz -mez gibi bir eki sorgulamak yanlış. burada -ma zaten olumsuzluk eki. -z ise geniş zaman eki r nin olumsuzu esnasında dönüştüğü ses. ( -r -z ye dönüşür.)
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
aytoldı
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 28
|
|
« Yanıtla #21 : Kasım 17, 2007, 07:53:07 ÖS » |
|
arkadaşlar bence -maz -mez gibi bir eki sorgulamak yanlış. burada -ma zaten olumsuzluk eki. -z ise geniş zaman eki r nin olumsuzu esnasında dönüştüğü ses. ( -r -z ye dönüşür.)
Bahsettiğiniz bu dönüşümün (r'nin z'ye dönüşmesi) sebebi nedir acaba? |
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
|
kavak05
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 1
|
|
« Yanıtla #23 : Kasım 27, 2007, 08:46:02 ÖS » |
|
bir -mez eki Türkçe öğretmenlerini bu kadar uğraştırmamalı.Elbette oradaki görevi geniş zaman olumsuzu 2. tekil şahıs
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
enzmafsar
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 2
|
|
« Yanıtla #24 : Aralık 15, 2007, 02:07:18 ÖÖ » |
|
otur:f.k
ma:olumsuz
z:geniş zaman olumsuz çekiminde ıı.ve ııı.tekil-çoğul kişilerde"r"geniş zaman ekinin z ye dönüşmesi ı.kişilerde ise tamamen ortadan kalkar örn otur-(u)-r-(u)-m
otur- ma -m
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
dyg2007
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 19
|
|
« Yanıtla #25 : Aralık 21, 2007, 10:06:10 ÖS » |
|
fiili olumlu hale getirirsek "otururdunuz" şeklindedir. fiil, iki kip eki aldığı için bileşik zamanlı bir fiildir. bu nedenle "maz" eki geniş zamanın olumsuzudur. otur- maz- mı - y -dı -nız ( otur fiil kökü, maz geniş zamanın olumsuzu, mı soru edatı, y kaynaştırma harfi, dı hikaye bileşik zaman, nız şahıs eki) hepsi bu...
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
LORDLAR
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 1
|
|
« Yanıtla #26 : Aralık 21, 2007, 10:26:25 ÖS » |
|
merhaba
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
suley
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 1
|
|
« Yanıtla #27 : Aralık 30, 2007, 03:34:06 ÖS » |
|
Aaaaa. Arkadaşlar amma da yapmışsınız ha.. Bu tartışmayı Türkçe öğretmenlerine yakıştıramadığımı söylemek zorundayım. Yazdıklarınıza inanamıyorum. Sıfat fiil nereden çıkıyor, 2. tekil şahıs nereden çıkıyor, anlamıyorum. Geniş zamanın olumsuzu, bitti.
otur + ur + mu + sun= ur -geniÅŸ zaman
otur + maz + mı + sın = maz- geniş zamanın olumsuzu. sın-2. tekil şahıs. bu cümlede şahıs anlamını sın üstlenmiştir. Şahıs anlamını maz'a verirsek sın'a haksızlık olur.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
gamsizer
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 1
|
|
« Yanıtla #28 : Ocak 09, 2008, 09:34:59 ÖS » |
|
maz eki geniş zamanın olumsuzudur.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
taluy
Newbie
Offline
Mesaj Sayısı: 2
|
|
« Yanıtla #29 : Ocak 21, 2008, 06:56:13 ÖS » |
|
şimdi üstatlar bu mevzu çok hoş bi mevzu ama az dikkat edelim:
otur-maz sınız basit şekilde anlamı budur.yani -maz geniş zman olumsuzu amma velakin bu cümlede anlam değişik bunun 1. tekil şahısa göre çekimi var mı? yok
otur maz mı y dı m? yani burda tamamen bizim kullanmamıza göre bir durum var çok çok zorlarsak geniş zamanın olumsuz hikayesi 2. çoğul şahıs deriz.
umarım bu kadar bilgi yeter.
|
|
|
|
|
Logged
|
|
|
|
|
