Her iki mantıkta doğru görünüyor. Tarihçiyim ama edebiyat ile de yakinen ilgileniyorum.

Cümleyi tarihten soyutlarsak "Birinci"  anlamında kullanıldığını söyleyebiliriz.
Ama tarihi bir gerçeÄŸi ya da olayı-olguyu anlatırken düşününce "insanlar"  anlamı ağırlık kazanır.

Burada "dilin"  nereye yöneldiÄŸi ve dile neyin kaynaklık ettiÄŸi önemli.

Ve bence dili kulanırken, kemikleşmiş yapılar dışına çıkmak gerekiyor.

Bana sorarsan bu cümlede "ilk" sözcüğü "birinci"yi değil, bi çoğulu, bir zaman dilimini işaret ediyor...

"İlk insan cahildi." cümlesinde "ilk insan" tamlamasında tamlanana yani insana nasıl, hangi ve kaç sorularını soralım.Nasıl sorusuna almamız gereken cevap isim olan insanın durumunu,rengini belirtmelidir."Kahraman insan,zenci insan,kısa insan..." Ancak bu soruya mantıklı bir cevap alamıyoruz.Demek ki niteleme sıfatı olamıyor. Kaç sorusunu sorduğumuz zaman almamız gereken cevap ise sayısını bildirmeliydi."üç insan,beş insan ..."Şimdi hangi sorusuna bakalım:Sizin dediğiniz gibi bu "ilk" sözcüğü ilkel anlamında kullanılmış olsa bile "Hangi insan?" sorusunu sorduğumuzda ilk insan cevabının mantıklı bir cevap olduğunu görürüz. En uygun sorunun -bir zaman ifadesi de ima edildiği için- "hangi" soru sıfatının olduğunu görürüz.Hangi sorusuna mantıklı bir cevap aldığımız için bu tamlama niteleme değil belirtme sıfatı olur.

kesinlikle sayı sıfatıdır. sonuçta "ilk insan cahildi" derken, dünyada yaşamış ilk insanlar, yani bu dünyada var olan sayıca ilk insandan bahsedilmiştir. ilk ve son sözcükleri sayı sıfatıdır. tabi işin anlam bilgisi yönü tartışılabilir çünkü sözcükler cümlede yan ve mecaz anlam kazanabilir. ama dilbilgisel boyutta baktığımızda, buna sadece sayı sıfatı diyebiliriz.