Öğretmenler Forumu
Ekim 07, 2008, 06:50:41 ÖS *
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.

Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
 
   Ana Sayfa   Yardım Ara GiriÅŸ Yap Kayıt  
Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: 1. DERECEDEN 1 B İL İNMEYENL İ  (Okunma Sayısı 2062 defa)
0 Üye ve 2 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
aysien
Ziyaretçi
« : Ekim 12, 2007, 06:29:12 ÖS »

1. DERECEDEN 1 B İL İNMEYENL İ

DENKLEMLER

 

 

   Ä°Ã§inde bilinmeyen bulunan ve bilinmeyenin bazı deÄŸerleri için doÄŸru olan eÅŸitsizliklere denklem denir.

        Denklemi saÄŸlayan bilinmeyenin deÄŸerine o denklemin kökü ya da kökleri denir. Denklemin kökünü veya köklerini bulmak için yapılan iÅŸleme denklemi çözme; kök veya köklerin oluÅŸturduÄŸu kümeye ise çözüm kümesi denir.

        Denklem; içindeki bilinmeyen sayısı ve bilinmeyenin üssüne göre adlandırılır.

       

O HALDE;   

        5x – 5 = 15, y + 2 = 6 açık önermeleri bir bilinmeyenli birinci dereceden bir denklemdir.

        2x + y = 9 açık önermesi iki bilinmeyenli birinci dereceden bir denklemdir.

        x + y + z = 4 açık önermesi üç bilinmeyenli birinci dereceden bir denklemdir.

        x² - 9 = 16 açık önermesi ikinci dereceden bir bilinmeyenli denklemdir.

       

İçinde bir tane bilinmeyeni bulunan ve üssü bir olan denklemlere birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemler denir.

 

Genel olarak; a,b,c Є R ve a ≠ 0 olmak üzere ax + b = c ÅŸeklinde   gösterilen denklemlere birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem denir.

 

DENKLEM ÇÖZÜMÜNDE Bİ Lİ NMESİ GEREKEN ÖZELLİ KLER

 

1.      Bir eÅŸitliÄŸin her iki yanına aynı reel sayı

eklenirse, eşitlik bozulmaz. Bu özeliğe; eşitliğin toplama kuralı denir.

 

2.    Bir eÅŸitliÄŸin her iki yanı da sıfırdan farklı

aynı reel sayıyla çarpılırsa, eşitlik bozulmaz. Bu özeliğe; eşitliğin çarpma kuralı denir.

                                     

3.    Bir eÅŸitliÄŸin her iki yanı da sıfırdan farklı

aynı reel sayıya bölünürse, eşitlik bozulmaz. Bu özeliğe; eşitliğin bölme kuralı denir.

 

4.    Bir denklemde herhangi bir terimi eÅŸitliÄŸin

bir tarafından diğer tarafına geçirerek işlem yapmak gerekiyorsa; geçirilen terimin işareti değiştirilir.

 

 

 

 

 

 

Pratik Çözüm

        Bir denklemi pratik çözmek için ;

        Bilinmeyenler eÅŸitliÄŸin bir yanında, bilinenler eÅŸitliÄŸin diÄŸer yanında toplanır. EÅŸitliÄŸin bir yanından diÄŸer yanına geçen terimin iÅŸareti deÄŸiÅŸir.

        Her iki yanda toplama çıkarma iÅŸlemleri yapılır ve her iki yan bilinmeyenin katsayısına bölünerek bilinmeyen yalnız bırakılır. Denklem çözülmüş olur.

 

ÖRNEKLER

 

1. x + 6 = 10 denkleminin çözüm kümesini

bulalım:

 

Çözüm:

x + 6 = 10 denkleminde (+6) nın toplama

işlemine göre ters elemanı olan (-6), eşitliğin her iki yanına eklenirse eşitlik bozulmaz.

       

Buna göre;                x + 6 = 10

                             x  + 6 + (-6) = 10 + (-6)

                                         x + 0 =  4

                                              x =  4 olur.

                                             Ã‡ = {4} olur.

               

Verilen bir denklemin çözümünün doğru yapılıp yapılmadığının araştırılmasına, denklemin sağlaması denir.

       

Bulunan kök, denklemde yerine yazılarak denklemin sağlaması yapılır böylece bulunan kökün doğruluğu kontrol edilir.

 

4 sayısının x + 6 = 10 denklemini sağlayıp sağlamadığını kontrol edelim:

 

x = 4 için     x + 6 = 10

   4 + 6 =10

                        10 = 10 olduÄŸundan

                                    çözüm doÄŸrudur.

                         x + 6 = 10

                               x = 10 – 6

  x = 4 ve Ç = {4} tür.

 

Demek ki; her iki şekilde yapılan çözüm, aynı elemanı veren çözüm kümesidir.

 

2. Verilen denklem parantezli olursa; aşağıda yapıldığı gibi, önce dağılma özeliği uygulanarak parantezler kaldırılır. Sonra da içerisinde bilinmeyeni olan terimler eşitliğin bir tarafına, öteki terimler de diğer tarafına geçirilir. Gerekli işlemler yapılarak denklem çözülür.

 

 

2.(x + 3) + 7 = 25 – 2.( x - 2 )

 

Önce, çarpma işleminin toplama ve çıkarma işlemleri üzerine dağılma özeliklerini uygulayalım

 

 

Çözüm:

 

2.(x + 3) + 7 = 25 – 2.( x - 2 )

           2x + 6 + 7 =  25 – 2x + 4

        2x + 13 = -2x + 29

               2x + 2x = 29 – 13

                4x = 16

                  x = 16 : 4

   x = 4 ve    Ç = { 4 } olur.

 

3. Verilen denklem kesirli olursa, çözümü için önce paydalar eşitlenir. Denklem paydadan kurtarılır. Bunun için, eşitliğin iki yanını ortak payda ile çarpmak gerekir. Sonra da örnek çözümlerde belirtilen kurallara göre denklem çözülür.

 

3.(x–2) _ 2–x  _     _  x  _  5    denkleminin çözüm

     4        2     Â¯         5      2        kümesini bulalım:

 

Çözüm:

Paydaları eşitlersek:

 

3.( x- 2) – 2.( 2 – x ) – 4x   _    x - 10

                4                        ¯     4

 

 

3x – 6 – 4 + 2x – 4x =x – 10

     3x + 2x – 4x – x = -10 + 6 + 4

                  5x - 5x = -10 + 10

                         0.x = 0

 

Bu eÅŸitlik bütün reel sayılar için geçerli olduÄŸundan verilen denklemin çözüm kümesi   Ã‡=R dır.

 

        4. 5 sayısının, 2x – 6 = 3 denkleminin kökü olup olmadığını araÅŸtıralım:

     

Çözüm:

        x = 5 için   2x – 6 = 3

                       2 . 5 – 6 = 3

                           10 – 6 = 3

                                  4 ≠ 3 olur

       

Buna göre 5 sayısı 2x – 6 = 3 denkleminin çözüm kümesi değildir. Verilen bir sayının, verilen bir denklemin kökü olup olmadığını anlamak için verilen denklemdeki bilinmeyen sayı yerine yazılır. İşlemler yapılır.eğer eşitlik sağlanıyorsa bu sayı denklemin çözüm kümesi, sağlanamıyorsa çözüm kümesi değildir denir.

 

        5. –5  +  6    _  7       denklemini çözelim

                  3      ¯   1

 

Çözüm:

 

–5  +  6   _  7    (Önce paydaları eÅŸitleyelim.)             

 3       Â¯  1

             ( 3 )

                         

     -5 + 6  _ 21                  ( Çarpma kuralı )

   Â³Ë™    3       Â¯  3  ˙³

                       

                 -5x + 6 = 21                              (Toplama kuralı )

        -5x + 6 + (-6) = 21 + (-6)

                       -5x = 15

       

                    -5x  _ 15                                   (Bölme kuralı )

                      5   Â¯   5

 

        x = -3 tür.    Ç = {-3}

 

        6. 2.(5x - 6) + 2 = 30 denkleminin çözüm kümesini R de bulalım

       

Çözüm:

        Çarpma iÅŸleminin çıkarma iÅŸlemi üzerine dağılma özeliÄŸini uygulayarak parantezi açalım.

 

                        2.(5x - 6) + 2 = 30 ise

     (2 . 5x) – (2 . 6) + 2 = 30

                         10x – 12 + 2 = 30

                              10x – 10 = 30 olur.

 

        Åžimdi ( -10) un toplama iÅŸlemine göre ters elemanı olan (+10) u eÅŸitliÄŸin her iki tarafına ekleyelim.

       

                      10x – 10= 30 ise

  10x – 10 + (+10) = 30 + (+10)

               10x + 0 = 40

                    10x = 40                                                                                 10x _ 40

10  ¯ 10

x = 4   ve Ç= {4}   olur.

 

 

7. 2x – 5 = 7 denklemini R de çözelim:

 

Çözüm:

Eşitliğin her iki tarafına, (-5) sayısının toplama işlemine göre tersi olan (+5) sayısını ekleyelim.

 

2x –   5 + 5   = 7 + 5

                     

       0

 

          2x . 0 = +12

           +2. x = 12 eÅŸitliÄŸinin her iki tarafını (+2) nin çarpma iÅŸlemine göre tersi olan    1    ile çarpalım:

                             2

 

1                  6

2 .    .   1  _  12 .  1 

          2  ¯          2

1                                                   1

 

x = 6 bulunur.

Ç = 6 şeklinde çözüm kümesi yazılır.

 

8. 5x + 2 = 27 denklemini R de çözelim.

 

 Ã‡Ã¶züm:

Eşitliğin her iki yanına (+2) nin toplama işlemine göre tersi olan (-2) sayısını ekleyelim.

 

 

 

5x +    2 + (-2)   =  27 + (-2)

                                                                                                                                                                                0                                25

 

5      . x = 25

 

Eşitliğin her iki yanını (+5) sayısının çarpma işlemine

göre tersi olan   1   sayısı ile çarpalım.

                           2

 

        1                      5

        5 . x .   1   _  25 .  1 

                    2   Â¯          2

1                                                      1

 

   x = 5 bulunur.

   Ã‡Ã¶züm kümesi Ç = {5} olur.

 

        Bu son örneÄŸi kısa yolla, aÅŸağıdaki gibi yaparız:

 



         

 5x + 2 = 27

 



           toplanan

 

         5x = 27 – 2

 



                     Ã§Ä±kan

 

( Eşitliğin bir tarafındaki toplanan terim, eşitliğin diğer tarafına çıkan olarak geçer. )

 

 5 . x = 27

 



çarpan

 

 x = 25 : 5

 

            bölen

 

( Eşitliğin bir tarafındaki çarpan terim, eşitliğin diğer tarafına bölen olarak geçer.)

 

x = 5 bulunur.

Ç = {5} olur.

 

Logged
mrmath
Jr. Member
**
Offline Offline

Cinsiyet: Bay
Mesaj Sayısı: 73



Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #1 : Ekim 20, 2007, 05:10:26 ÖS »


KOMBİNASYON


Tanım:   olmak üzere  n elemanlı bir kümenin p elemanlı bir alt kümesine, bu kümenin p- li bir kombinasyonu denir.
             n elemanlı bir kümenin p – li kombinasyonların toplam sayısı, C(n, p) ya da   sembollerinden biri ile gösterilir.

             n elemanın p li permütasyonlarını n’in sıralı p – lilerinin sayısı olarak tanımladık. Oysa kombinasyonda p – li alt küme düşünülmektedir. Yani kombinasyonda sıra önemli olmamaktadır. Öyleyse problemde sıra önemli ise problem permütasyon problemi, sıra önemli deÄŸilse kombinasyon problemi olacaktır.

            n elemanın p tane elemanını alıp bu p elemanı sıralarsak p! kadar sıralanır. Oysa p elemanlı bir tane alt küme olur. Demek ki, n elemanlı bir kümenin p elemanını seçtiÄŸimizi düşünürsek, bundan elde edilen kombinasyon sayısı bir tane, oysa permütasyon sayısı p! kadardır.Yani,
(permütasyon sayısı) = p! (kombinasyon sayısı)

Örnek: A={a, b, c} kümesinin elemanlarından oluşturulabilecek 1- li , 2 – li, 3 – lü permütasyon ve kombinasyon sayısını bulunuz.

 Ã‡Ã¶züm: 
I) 1 – li için:
                     Kombinasyonlar                               Permütasyonlar
                              {a}                                                      a
                              {b}                                                      b
                              {c}                                                      c

            Tablodan görüldüğü gibi, üç elemanlı kümenin birli kombinasyonlarının sayısı
C(3,1) = 3 tür. Üç elemanının birli permütasyonlarının sayısı da P(3, 1) = 3 olmaktadır. Öyleyse,
                     
yazılır.
II) 2 – li için:
                    Kombinasyonlar                               Permütasyonlar
                    (2 – li alt kümeleri)                           (Sıralı 2 – liler)
                              {a,b}                                           (a,b) (b,a)
                              {a,c}                                           (a,c)  (c,a)
                              {b,c}                                           (b,c)  (c,b)

            Görüldüğü gibi üç elemanlı kümenin 2- li alt kümelerinin sayısı C(3, 2) = 3 tür. Üç elemanın 2 – li permütasyonlarının sayısı ise P(3, 2) = 6 olmaktadır. Burada 2 eleman söz konusu olduÄŸundan,
                               
dir.


III)  3 – lü için: 
             Kombinasyonlar                               Permütasyonlar
                     (3 – lü alt kümeleri)                           (Sıralı 3 – lüler)
                              {a,b,c}                                    (a,b,c) (a,c,b) (b,a,c)
                                                                             (b,c,a)  (c,a,b) (c,b,a)

             Tabloda, 3 elemanın 3 –lü kombinasyonlarının sayısının C(3,3) = 1 ve permütasyonlarının sayısı P(3,3) = 6 olduÄŸu görülüyor. Seçilen eleman sayısı 3 olduÄŸundan,

                         
tür.

Teorem:    olmak üzere n elemanlı sonlu bir kümenin p – li kombinasyonlarının sayısı,
                           
dir.

İspat: n elemanın p elemanlı alt kümelerinin sayısı C(n, p) sembolü ile gösterdik. p – li permütasyonların sayısı da P(n, p) dir. p elemanlı bir tane alt kümeyi düşündüğümüzde, bunun p! tane p – li permütasyonu vardır. Bu nedenle, C(n,p) tane seçim için permütasyon  sayısı p! C(n,p) olur. Öyleyse,
                                   
dir.
Dikkat edilirse,   olduÄŸu açıktır.
Örnek: A={a,b,c,d,e,f,} kümesinin 2 – li kombinasyonlarının sayısını bulunuz.

Çözüm: A kümesi 6 elemanlıdır. İstenen ise 6 nın 2 – li kombinasyonları sayısı olan   dir.
  olur.
Örnek: Herhangi üçü doğrusal olmayan 7 düzlemsel nokta ile kaç üçgen belirtilebilir?

Çözüm: Köşeleri A, B, C olan üçgen ile B,C,A olan üçgen aynı        C   
olduÄŸundan  problemde sıra önemli olmamaktadır. Demek ki,           
3 – lü alt kümeler düşünülmektedir. Öyleyse 7 elemanın 3 –lü      A
kombinasyonlarının toplam sayısı, belirtilebilecek üçgen sayısını verir.

  dir.    B













 
« Son Düzenleme: Mayıs 29, 2008, 09:26:51 ÖS Gönderen: Admin » Logged

“Dünyadaki en mâsum uğraş matematiktir
aysien
Ziyaretçi
« Yanıtla #2 : Ekim 30, 2007, 12:21:13 ÖÖ »

tÅŸk
Logged
ackr
Newbie
*
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 2


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #3 : Ocak 09, 2008, 11:34:41 ÖÖ »

teşekkurler gerçekten güzel olmuş
Logged
melis@
Newbie
*
Offline Offline

Mesaj Sayısı: 7


Üyelik Bilgileri
« Yanıtla #4 : Åžubat 05, 2008, 08:36:52 ÖS »

tşk gerckten elnze salık Wink
Logged
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediÄŸiniz yer:  

Gazeteler hosting

 

S   0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 

51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 

 

yıllık plan Edebiyat Edebiyat Edebiyat Edebiyat Okul Öncesi ÖSS KPSS SBS Yemek Tarifleri Yemek Tarifleri Türkçe Tarih Felsefe Coğrafya Matematik Geometri Biyoloji Kimya Sağlık ÖSSSS Fizik ingilizce Sbs Gebelik Matematik Weblopedi Oteller chat sağlık evden eve nakliyat evden eve nakliyat Haberler
MySQL ile Güçlendirildi PHP ile Güçlendirildi Powered by SMF 1.1.6 | SMF © 2006, Simple Machines LLC
Seo4Smf v0.2 © Webmaster's Talks
XHTML 1.0 Geçerli! CSS Geçerli!