Agnostisizm	Felsefenin bilgisizliği, bilgisizliğin niteliğini, nedenlerini ve koşullarını sorgulayan koluna verilen ad; bilgisizliğin tam olarak neye karşılık geldiğini irdelen felsefe dalı. Din felsefesinde agnostisizm: Tanrının asla bilinemeyecek yüce bir varlık olduğunu savunan bilinmezci yaklaşım.
Aksiyoloji	Değer bilimi. Tüm konular üzerine, onların değerini sorgulayan alan. Aksiyoloji; ethik, ahlak ve estetik gibi disiplinleri de kapsar.
Anaerkil	Toplumsal yönetim gücünün kadının elinde toplandığı durumdur. Tüm toplumsal kurum ve kuruluşlarda (aile, devlet, kamu kurumları, iktisadi işletmeler… vb) karar verme ve yönetme gücünde kadın egemenliği vardır. Ayrıca bu egemenlik kız evlat üzerinden devredilir.
Analitik Felsefe	Çözümleyici Felsefe akımıdır. Felsefenin görevinin ortaya konulan tüm bilgileri çözümleme yoluyla incelemek olduğunu iddia eden akım.
Antropoloji	İnsanbilimi. İnsanların topluluk halinde yaşayarak yarattıkları kültürleri genel ve özel olarak inceleyen bilim dalı.
Antropomorfizm	İnsan biçimcilik. Tanrılarını insan biçimli olarak tasarlayan dinlerin ortak adıdır. Mitolojilerin bazıları (Örn. Yunan Mitolojisi; Zeus, Afrodit, Herkül, Hera… vb) antropomorfisttir.
Apeiron	Anaksimandros felsefesinde arkhe olduğu düşünülen, tanımsız bırakılan, sonsuz ilk madde.
Aposteriori	Özellikle Immanuel Kant’ın felsefesinde ağırlık kazanmış olan kavramdır. Doğumdan sonra deneyimlerle elde edilen bilgileri ifade eder.
Apriori	Kant’ın felsefesinde ağırlık kazanmış olan kavramdır. Bu kavram, doğuştan getirilen bilgileri kapsar.
Arkhe, Arke	Evrende her şeyin ortaya çıkmasını sağladığına inanılan "ilk madde".
Ataerkil	Toplumsal yönetim gücünün erkeğin elinde toplandığı durumdur. Tüm toplumsal kurum ve kuruluşlarda (aile, devlet, kamu kurumları, iktisadi işletmeler… vb) karar verme ve yönetme gücünde erkek egemenliği vardır. Ayrıca bu egemenlik erkek evlat üzerinden devredilir.
Ateizm	Hiçbir dine ya da dinsel hiçbir öğeye (Tanrı, Şeytan, Cennet... vb) inanmayan kimse.
Bürokrasi	Devlet mekanizmasında bulunan birey veya grupların tümüdür.
Dedüktif	Tümdengelim. Genel bir bilgiden hareketle tek tek durumların açıklanmasıdır.
Deizm	Dini bir yapılanma olmaksızın sahip olunan Tanrı inancıdır. Tanrıya doğrudan, hiçbir aracı olmaksızın ulaşılabileceğini savunan inanç sistemidir.
Determinizm	Neden-Sonuç ilişkisi çerçevesinde evreni belirlemeye çalışan anlayış.
Devinim	Gerek içsel, gerekse de dışsal olarak hareket halinde olmak. Evrenin ve insanın her an hareket ettiğini ve değiştiğini savunan anlayış.
Diyalektik	Karşıtların birliği ilkesidir. Tez x Antitez= Sentez durumu. Doğada her şeyin bir karşıtının bulunduğunu ve bu karşıtlıkların savaşımı sonucunda yeni varlıkların ortaya çıktığını savunan görüştür. Diyalektiği savunan, “ilerleme”nin ve “değişim”in ancak bu şekilde gelişebildiğini söyleyen düşünce biçimleri vardır. Bu görüşte Tez: İddia; Antitez: Karşı iddia; Sentez: Savaşımdan ortaya çıkan yeni bileşim iddiadır.
Dogmatizm	Kişiden önce ortaya konulan ve kişide inançla temellenen, mutlak olduğu düşünülen bilgidir. Eleştirmeden, körü körüne kabul edilen bilgilerin tümüdür. Sadece dini bilgiler değil, tarihsel dönemlerde felsefi ve bilimsel bilgiler de dogmatikleştirilmiştir.
Doğruluk	Ortaya konan bilginin, ön kabullerle olan uyumluluğundan doğan değerdir. İnsan bilgisine bağlıdır. Örneğin; Ön kabulümüz dış dünyanın kendisi iken, “Ağaçta meyve var” ifadesi, gerçekte meyve olan bir ağaçta “doğru” doğruluk değerini alırken; gerçekte meyve bulunmayan bir ağaçta “yanlış” doğruluk değerini alır. Örneğin; Ön kabulümüzün zihnimizdeki ahlak ilkeleri olduğu durumda; “Öldürmek kötüdür” kabulüne sahip bir insan için, savaşmak “yanlış”; barışmak “doğru” doğruluk değerine sahiptir.
Doksa (Doxa)	Düş gücüne dayalı bilgilerden hareketle ortaya atılan, sanı ve kanıların tümüdür. "Böyle olmalı" dediğimiz durumlardır.
Düalizm	Evrende varlıkların iki temel özelliğe göre sınıflandırılabileceğini söyleyen anlayıştır. (İkicilik)
Egzistansiyalizm	Varoluşçuluk. Canlıların sadece var oldukları için özel olduklarını savunan akımdır.
Empirizm (Ampirizm)	Bilginin tek kaynağının deneyimler ve duyumlar olduğunu söyleyen akımdır.
Esrime	Kişinin kendi varlığını aşıp yüce bir varlığa erişmişlik ya da kavuşmuşluk duygusundan kaynaklanan kendinden geçme durumu, “vecde gelmedir.”
Estetik	Güzeli araştıran ve sanata katkıda bulunan felsefe disiplinidir.
Etik, Ethik	Herhangi bir alanda (toplum içerisinde veya meslek biriminde), “hak” ve “adalet” çerçevesinde, bu alanda bulunan insanların ilişkilerini sorgulayan felsefe dalıdır. Ahlak kurallarının değerini inceleyen felsefe disiplinidir.
Evrensellik	Ortaya konulan bir bilginin evrendeki her şeyle ilgili, onların hakkında genel bir bilgi olması durumudur. Tüm varlıkları niteleyen (onların özelliğiyle ilgili bilgi veren) bilgilerdir.
Evrim Teorisi	Doğadaki tüm canlıların çevrelerindeki doğal ortama uyum sağlamak amacıyla organizmalarında genetik değişimler geçirdiğini savunan ve canlıların ortaya çıkışını buna göre açıklamaya çalışan bilimsel görüş.
Fenomen	Duyu organlarıyla algılanabilen nesne, olay ve ilişkilerin tümüdür. Olgu.
Fenomenoloji	Konu alanını fenomenlerle (görünenlerle) sınırlı tutan felsefe akımıdır. Olguculuk.
Form	Özellikle Aristoteles felsefesinde değişen varlıların ardındaki değişmeyen varlıkların genel adıdır. Öz, İdea.
Gerçeklik	İnsanın iç (hayal) dünyasından bağımsız olarak dış dünyada (doğa içerisinde) bir varlığın mevcut olmasıdır.
Geist	Evrende Hegel felsefesinde evrenin oluşumunu sağlayan ve idealist diyalektiğe göre yaşayan metafizik varlık. Yüce, ruhani ve irade sahibi bir varlıktır.
Genel-Geçer	Herhangi bir bilginin tüm insanlar tarafından aynı şekilde kabul edilmesidir.
Genelleme	Birkaç örnekten hareketle deneyin sonucunun benzer tüm durumlar için geçerli sayılmasıdır.

   
   
   
Not: Bugünlük bu kadar yazabildim. Aslında zaten yıllardır öğrencilerime dağıttığım bir sözlüktü. Ancak siteye uygun formata çevirmek bayağı zaman alıyor. Zaman içerisinde tamamlanacaktır. Sabrınıza teşekkür ederim.