Faydalı Bilgiler


1 - Emretme - Yönetme
     "Yapman gerekir...","yapmak zorundasın..."
      * Korku ya da aktif direnç yaratabilir;
      * Söylenenlerin tersini "dinlemeye" davet edebilir;
      * İsyankar davranışa ya da misillemeye yol açabilir.
2 - Uyarma tehdit etme (gözdağı verme)
     "...yapamazsın...","ya yaparsın yoksa..."
      * Korku boyun eğme yaratabilir;
      * Söz konusu sonuçların gerçekten meydana gelip gelmeyeceğini
         denemeye yol açar;
      * Gücenme,kızgınlık,isyankarlığa yol açabilir.
3 - Ahlak dersi verme,vaaz etme
     "...yapmalıydın","senin sorumluluğun","...şöyle yapmak gerekir"
      * Zorunluluk ya da suçluluk duyguları yaratır;
      * Çocuğun durumunu daha şiddetle savunmasına yol açabilir ("Kim Demiş").
4 - öğüt verme,çözüm getirme,fikir verme
     "Ben olsam...","Neden ... yapmıyorsun?","Bence ...","sana şunu önereyim"
      * Çocuğun kendi sorunlarını çözmekten aciz olduğunu ima eder;
      * Çocuğun sorunu bütünüyle düşünüp,değişik çözümler getirip seçenekleri
         denemesine engel olur;
      * Bağımlılık ya da direnme yaratabilir.
5 - Mantık yoluyla inandırma,tartışma
     "İşte şu nedenle hatalısın...","Olaylar gösterir ki...",
     "Evet,ama...","Gerçek şu ki..."
      * Savunucu tutumları ve karşı koymaya kışkırtır;
      * Çoğunlukla çocuğun aileyle iletişimi kesmesine ve artık dinlememesine yol
         açar;
•   Çocuğun kendini beceriksiz ve yetersiz hissetmesine neden olabilir.

6 - Yargılama,eleştirme,suçlama
    "Olgunca düşünmüyorsun...","Sen zaten tembelsin"
     * Yetersizlik,aptallık,yanlış değerlendirme anlamını taşır;
     * Çocuğun olumsuz bir yargıya hedef olma ya da azarlanma korkusuyla
        iletişimi kesmesine yol açar;
     * Genellikle çocuk yargı ve eleştirileri gerçek olarak algılar ("ben kötüyüm!")
        ya da karşılık verir ("siz de daha mükemmel deilsiniz.").
7 - Övme,görüşüne katılma,teşhis koyma
    "Çok güzel!..","haklısın. O öğretmen berbat birine benziyor"
   "Bence harika bir iş yapıyorsun..."
     * Ailenin beklentilerinin çok yüksek olduğunu ima eder;
     * İstenilen davranışı yaptırabilmek için,söylenen içtenlikten yoksun bir
        manevra gibi algılanabilir;
     * Çocuğun öz imgesi (kendi algılayışı) ile övgü uygun değilse çocukta kaygı
        yaratabilir.
8 - Tehlil etme,teşhis koyma
    "Senin derdin nedir biliyormusun?"
    "heralde çok yorgunsun" "aslında sen öyle demek istemiyorsun"
     * tehtid edici,tedirgin edici olabilir ve başarısızlık duygusu uyandırılabilir.
     * Çocuk kendisini korumasız kıstırılmış hisseder,kendini yanılmadığı kanısına varabilir.
     * Çocuk yanlış anlaşılma edişesi ile iletişimi keser.
9-  Güven Verme,teskin,teselli etme
    "Aldırma... boşver,düzelir...." "Hadi biraz neşelen" "zamanla kendini daha iyi
      hissedersin"
     * Çocuğun kendisini "anlaşılmamış" hissetmesine neden olur"
     * kızgınlık duyguları uyandırabilir;(szie göre kolay tabi) manevra gibi algılanabilir;
     * Çocuk genellikle mesajı "kendini kötü hissetmen doğru değil" biçiminde algılar