NONDAA
Newbie
 Offline
Mesaj Sayısı: 1
|
 |
« : Aralık 26, 2007, 10:48:50 ÖS » |
|
EDEBÄ° AKIMLAR
Avrupa’da edebi akımlar başlamadan önce, iki önemli düşünce ve sanat anlayışı vardı:
Hümanizm ve Rönesansçılık
HÃœMANÄ°ZM:
İnsana dönüş,eski Yunan ve Latin edebiyatına yönelen sanatçılar iki önemli ana düşünceyi bulmuşlar.İnsana değer vermek.Tabiatı Tanrı’nın bir yaratısı görmek.İnsanı sevip onu yüceltme. Dante bu düşüncenin temsilcisidir.
RÖNESANSÇILAR:
Hem hümanizmin getirdiklerin hem de16.yy bilim ve akılcılığını benimsemişlerdir.
*Özgürlük düşüncesini geliştirirler.
*Petrarca, Montaigne, Bocan, Carvantes, Shakespeare bu dönemde eser verirler.
KLASÄ°SÄ°ZM
*17.yy ortalarında Fransa’da ortaya çıkan edebiyat akımıdır.
*Akla ve saÄŸ duyuya deÄŸer verirler.
*İnsandaki tabiata insanların iç dünyasına saygı göstermek esastır,
*Konularını eski Yunan ve Katin edebiyatından alırlar.
*Kahramanları seçkin kişilerdir.Sıradan insanlara eserlerinde yer vermezler.
*Önemli olan konu değil konunun işleniş biçimidir
*Dil,üslup kusursuz bir şekilde işlenmiştir.Dil açık,yalın ve soyludur.
*Sanat için sanat görüşünü savunurlar.
*Sanatçı eserde kendini gizler.
*Tiyatroda üç birlik kuralına uyulur.(olay,zaman,mekan)
KLASÄ°SÄ°ZM AKIMININ TEMSÄ°LCÄ°LERÄ°
MOLÄ°ERE
*Çağın sosyal bir teknikçisidir.
*Komedyayı gerçek hayata dönüştürmüştür.
*Yapmacıktan aşırılıktan sıyrılarak çağdaş insan yaklaşmıştır.
*Güldürünün bütün biçimlerini eserlerinde işlemiştir.
*Eserleri:Tartuffe,Donjuan,Zoraki Takip,Cimri,Kibarlık Budalası,Hasatlık, Hastası,Kocalar Okullu,Kadınlar Okulu.
CORNEÄ°LLE
*Trajedi,komedi yazarıdır.
*Soylu tipleri işler kaderlerini kendisi çizer.
*Kahramanları;akıllı kullanan doğruyu,gerçeği bulan iradeli tiplerdir.
*Eserlerinde insanları oldukları gibi değil olmaları gerektiği gibi gösterir.
*Eserleri: Horace, Polyeucte, Le Cid
RACÄ°NE
*Trajedi yazarıdır.Trajediyi yozlaşmaktan kurtarır.
*Eserlerinde tuttukları en doğal dille konuşmuştur son derece ölçülü uyumlu bir şiir yaratmıştır.
*Eserlerinde kahraman yoktur,insan tipleri vardır.Çok güçlü tutkuların etkisi ve baskısı altındadır.
*Eserleri:Andromagu,Athaile,Britannicus,Berenice
LA FONTAÄ°NE
*Fabl yazarıdır.
*Fabl:Hayvanları konuşturarak hayvanlar arasında geçen olayları araç olarak kullanıp insanların kusurlarını anlatan manzum öykücükleridir.
LA BRUYERE
*Soyluların solanlarından ruhsal gözlem ve gözleyiş merakı edebi portreler türünün doğmasını geliştirmiştir.
*Çizdiği tipleri yargılar,över ve yerer
*Kısa kesintili canlı bir anlatımı vardır.
*Eserleri:Karakterleri 1120 anlatır.
LA FAYETTE
*Roman yazarıdır.
*Eserleri:La Princessede Cleves,La Princesse de Montpensier,Zaide.
DANÄ°EL DEFOE
Eserleri: Robinson Cruse
KLASÄ°ZMÄ°N TÃœRK EDEBÄ°YATINDAKÄ° TEMSÄ°LCÄ°LERÄ°
*La Fontaine’den çevirileriyle akla değer vermesiyle Şinasi
*Molier'den çevirileriyle A. Vefik Paşa.
ROMANTÄ°ZM
*Fransa’da 1830 yıllarında klasizme tepki olarak gelişmiş bir edebiyat akımıdır.
*Klasik edebiyatın kural ve şekilleri bırakılır.
*Konular eski Yunan ve Latin edebiyatı yerine Hristiyanlıktan Tarihten ve günlük yaşamından alınır.
*Akıl yerine duygulara ve hayallere önem verirler.
*Sanatçılar kendi eserlerinin kişiliklerini gizlemezler.
*Sanat toplum içindir görüşünü benimsemişlerdir.
*Tabiat önemlidir.Gözlem ve tasvire önem verilir.
*Konular işlenirken iyi,kötü,doğru,yanlış gibi karşıtlıklardan yararlanırlar.
*Üç birlik kuralı terk edilir,dram gelişir.
*Karamsarlık ağır basar.
ROMANTÄ°ZM TEMSÄ°LCÄ°LERÄ°
J.J ROUSSEAU
*Her şeyi doğada doğanın saflığında bularak ona bağlanmanın onu taklit etmenin doğruluğunu savunur.
*Toplum düzeyi konusunda eşitlik özgürlük halk egemenliğini savunmuştur.
*Romantik sözcüğünü ilk kez kullanmıştır.
*Emile (çocuk eğitimiyle ilgili düşüncelerini iç itiraflarını ve hatıralarını topladığı eseridir.)
Toplum sözleşmesinde toplumsal konulardaki görüşlerini belirtir.
VOLTAÄ°RE
*Katolik dinine ve kiliseye savaş açmıştır.
*İnsan aklına seslenen bir tanrıdan yanadır.
*Burjuvazinin mülkiyet ve özgürlük anlayışını savunur.
*İğneleyici bir üsluba sahiptir.
*Romanları:sadig candide
VÄ°CTOR HUGO
*Cumhuriyetçi düşüncesiyle politikaya atılmıştır.
*Cromvel adlı eseri ile romantizm ilkelerini açılayıp bu akımın en önemli ismi olmuştur.Drama türünde başarılı olmuştur.
* Şiir ve romanlarda toplumsal konularla ilgili düşüncelerini kişisel duygu ve coşkularını birleştirmesini bilmiştir.
*Şiirleri:Sonbahar Yaprakları,Akşam Şarkıları,Işıları ve Gölgeler Temaşalar.
*Oyunları:Hernai,Ruy,Balas,Kral Eğleniyor.
*Romanları:Notre Demade,Paris,Sefiller
GOETHE
*Şiir,tiyatro,roman,yaşam öyküsü türlerinde ürünler verilmiştir.
*Tiyatroları:Foüst,Tasso
*Romanları:Genç Werther’in İtirafları.Wilhelm Meister’in Çıraklık Yılları,Wilhelm Mister’in Gezi Notları
*Åžiirleri:Roma mersiyeleri,Divan
SCHÄ°LLER
*Romantik tiyatronun en önemli dram şairidir.
*Karakter yaratmada başarılıdır.
*Tiyatrolarda özgürlük sevgisi işler.
*Eserleri:Haydutlar,Wilhelm Tel,Jeanne D’Arc,Don Carlos
CHATEAUBRÄ°AND
*Eserleri:Atal-Rene,Paris’ten Filistin’e yolculuk,Mezar Ötesinden Hatıralar
MADAME De STAEL
*Eserleri:Edebiyata dair,Almanya’ya dair.
GEORGE SAND
Eserleri:Mahrem,Notlar,İndiana,Mektuplar,O Kadın,O Adam
ROMANTÄ°ZMÄ°N BÄ°ZÄ°M EDEBÄ°YATIMIZDAKÄ° TEMSÄ°LCÄ°LERÄ°
Namık Kemal, Abdulak Hamit ve Mithat Efendi; Şiirleriyle R.Mahmut Ekrem
REALÄ°ZM
*19.yy’ın ikinci yarısında Fransa’da romantizme tepki olarak çıkan bir edebiyat takımıdır.
*Konu gerçekten alınır.Olay ve kişiler yaşanan ve yaşayan kişilerin benzerleridir
*Kişilerin ruhi davranışlarını etkileyen onların kişiliklerini çizen çevre ve ortamın tanıtılmasına önem verilir.
*Betimlemeler yazarın gözüyle yapılmaz kahramanın gözüyle yapılır.
*His ve hayale kapılmadan toplum gerçeklerini olduğu gibi yansıtır.
*Sanat için sanat görüşünü savunurlar.
*Hikaye ve Romanda uygulanır.
REALÄ°ZM TEMSÄ°LCÄ°LERÄ°
HONORE DE BALZAC
*Realist romanın kurucusudur.
*Genç yaşta insanlığın yaşadığı trajedinin parça ve çevresinde döndüğünü anlamış ve bütün eserlerini insanlık komedyası adı altında toplamıştır.
*Eşsiz bir gözlem gücüne sahiptir.
*Eserlerinde 2000’e yakın tipi olanca gerçekliğiyle canlandırılmıştır.
Eserleri:Gorior Baba,Eugenie Grandette,İki Yeni Gelinin Hatıraları,Vadideki Zambak,Köylüler Kibarlar,Fahişeler.
STENDHAL
*Sağlam bir üslubu vardır.
*Eserlerinde psikolojik çözümler yapar.
*Eserleri:Parma Manastırı,Kırmızı ve Siyah
*İtalyan öyküleri (öykü)
GUSTAVE FLUBERT
*Yalan,düzen,çirkef,dünyaya tek sığınağım tek çarem sanattır der.
*Bütün eserleri insanlığın hayalini anlatır.Yorum yapma sessizdir.Yaratan tanrıyı örnek almalıdır.Yaratmalı ve susmalıdır.
TOLSTOY
Eserleri:Anna,Karalina,Savaş ve Barış Kazaklar;hacı Murat,İvan Ilıçı Ölüm ve Dirilşi
DOSTOYEVSKÄ°
*Eserleri:Karamozof Kardeşler,Ezilenler,Suç ve Ceza,Budala,Kumarbaz,Ecinliler,Ölüler Evinde Hatıralar
ERNEST HEMÄ°NGWAY
Eserleri:Çanlar kimin için çalıyor ihtiyar adam ve deniz güneşte doğar siyahlara veda.
STEÄ°NBECK
Eserleri:Bitmeyen Kavga,Gazap Üzümleri,Yukarı Mahalle,Fareler ve İnsanlar
REALÄ°ZMÄ°N TÃœRK EDEBÄ°YATINDAKÄ° TEMSÄ°LCÄ°LERÄ°
Romanıyla R. Mahmut Ekrem,Nabizade Nazım,Paşazade Sezai,Yakup Kadri,R. Halit Karay.
|
