Öğretmenler Forumu | Eğitim
Temmuz 05, 2009, 06:01:43 ÖÖ *
Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.
Aktivasyon mailiniz gelmediyse buraya tıklayın.

Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz
 
   Ana Sayfa   Yardım Ara Giriş Yap Kayıt  

Sayfa: [1]
  Yazdır  
Gönderen Konu: Cografya'nin kullandigi uc temel prensibi vardir.  (Okunma Sayısı 586 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.
aysien
Ziyaretçi
« : Ekim 09, 2007, 09:55:01 ÖÖ »

Cografya'nin kullandigi uc temel prensibi vardir.
Bunlar; dagilis,   ilgi  ve baglilik ile nedensellik 'tir.Cografyaci arastirmalarini bu uc temel prensibe gore yaparak ortaya koyar.


1. Dagilis Prensibi: Bu prensip cografyanin en onemli prensibidir. Cografya arastirmalarina neden olan konularin belirli bir alandaki yayilisi, ve bulunus bicimleri, dagilis olarak ifade edilir. Buradaki alan bir yore olabilecegi gibi, havza, bolum, bolge, ulke, kita ve hatta dunya olabilir.


Dagilisi gosterilecek olan konu ise; bitki ortusu, yer sekilleri, sicaklik, yagis, nufus, tarim alanlari, sanayi kuruluslari gibi daha pek cok veri olabilir. Bu verilerden bir kismi yeryuzunun dogal ozellikleridir. Diger bir kismi ise insan etkinlikleri sonucu ortaya cikmis eserlerdir.


Cografyada bir konunun veya olayin dagilisi belirtilirken dikkat edilmesi gereken en onemli nokta yayilis bicimlerinin ayrý ayri ifade edilmesidir. Ornegin tarim alanlarinin Turkiye'deki dagilisi yapilirken once yatay dagilis belirtilir. Bu dagilis harita uzerinde gosterilir. Haritaya bakýldýgý zaman Turkiye'deki tarým alanlarýnýn nerelerde bulunduðu, ne kadar yuzolcumu kapladýgý hakkýndaki bilgiler anlaþýlabilir. Dagilisin belirtilmesi gereken baska bir ozelligi ise dikey dagilistir. Bu Ozellik, esyükselti egrilerinin bulunmadýðý, haritalarda gosterilemez. Eger bir cografi bilginin yatay dagýlýþý yanýnda dikey dagilisinin da gosterilmesi isteniyorsa, uygun araliklarla esyukselti egrilerinin cizilmesi gerekir. Cografya arastirmalarinda yatay dagilis kadar dikey daðýlýþ da onemlidir. Ornegin Akdeniz, Ege denizi ve Karadeniz kiyi yorelerinde ormanlar hemen denizin kenarindan baslar, Buna karsilik diger bolgelerde orman alt siniri cok daha yukseklerden (1000-1200 m.) baslamaktadir. Dagilisin ucuncu ozelligi ise zamanda dagilistir. Zamanda dagilisin gosterilebilmesi için veriler zaman bolumlerine (yil, ay, gun gibi) ayrilarak ifade edilir. Zamanda dagilis genellikle grafiklerle ifade edilir.


2. Ýlgi ve Baglilik Prensibi: Cografyanýn konusu olan her olay veya olgu, baska bir olay veya olgu ile ilgilidir. Turkiye'de tarým alanlarýnýn dagilisi ile aluvyal ovalar ve alcak platolar arasinda yakin bir ilgi vardir. Cunku Turkiye'deki tarimin onemli bir kismi bu araziler üzerinde yapilmaktadir


Kultur bitkilerinin ekim alanlariyla oradaki iklim ozellikleri arasinda yakin bir ilgi vardir Cünkü her bitkinin yetisip olgunlasabilmesi, meyve verebilmesi icin yil icinde belirli devrelerde belirli olcude suya ve sicakliga ihtiyaci vardir. Bunyesinde bol miktarda su bulunduran muz meyvesi en hafif don olayýndan bile etkilenir. iste bundan dolayý muz, kislari ilik gecen Akdeniz ikliminde yetisir. Yani muz ekim alanlariyla kislari iliman gecen iklim arasinda yakin bir ilgi vardir.


3. Nedensellik Prensibi: Her bilimde oldugu gibi cografyada da "neden" sorusu sýk sýk sorulur Bu sorunun cevabi mutlaka verilmelidir. Cunku her seyin bir nedeni vardir. Ulkemizdeki tarým alanlarý ornegi ele alýnarak nedensellik prensibi soyle aciklanabilir: Ege Bolgesi'ndeki vadi tabaný duzluklerinde ve cokuntu ovalarýnda pamuk tarýmý onemli yer tutar. Buna karsilik Dogu Anadolu Bölgesi'nin vadi tabanlarýnda ve cokuntu ovalarinda (Igdir Ovasý haric) bu bitki yetisemez. Bunun nedeni, Dogu Anadolu Bolgesi'ndeki yaz sýcaklýklarýnýn bu bitkinin yetiþmesi icin yeterli olmamasýdýr, Akdeniz ve Ege bolgelerinde yetisen turuncgillerin Dogu Anadolu Bolgesi'nde yetisememesinin nedeni de soyle açýklanýr; Turuncgil meyveleri bünyelerinde bol su bulundururlar. Onun icin kýs soguklarýnda donarlar. Ayrýca turuncgil agaclarý da siddetli karasal iklimin kis soguklarýna karsi dayanikli degildir.


Cografyanin yukarida belirtilen dagilis, nedensellik, ilgi ve baglilik prensipleri, sadece cografyanin kullandigi (patenti cografyaya ait olan) prensipler degildir. Gunumuzde butun bilimler birbiriyle icice girmis durumdadir. Buyuk projeler cesitli alanlara mensup kisilerden oluþan araþtýrmacýlar grubu tarafýndan yurutulmektedir. Onun icin gunumuzde nedensellik prensibinin sadece coðrafyaya ait olduðunu söylemek bilimsel dusunceye aykiridir, Boyle bir iddia ancak günümüz dünyasýnda bilimsel düþünceyi iyi kavrayamamanin bir urunu olabilir. Hic bir bilim dusunulemez ki "neden" sorusunun cevabini bulmaya çalýþmasýn. Onun icin nedensellik prensibi sadece coðrafyaya ozgu bir prensip degildir. Butun bilimlere aittir. Daislis prensibi de yine bir cok bilim tarafindan kullanilir. Toprak haritasýný yapmayan yani topraklarin dagilisini gostermeyen bir toprak bilimi dusunulemez. Ayni durum jeoloji ve diger pek cok bilim icin de gecerlidir.
Logged
Sayfa: [1]
  Yazdır  
 
Gitmek istediğiniz yer:  

hosting

 

S   0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 

51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 

 

evden eve nakliyat egitim Edebiyat Kadin Kultur,sanat Kultur,sanat Edebiyat Edebiyat Sağlık ÖSS sbs Yemek Tarifleri Yemek Tarifleri Matematik Geometri Biyoloji Teknoloji Teknoloji Sağlık Sağlık Fizik Gebelik Matematik sarki sozleri kultur sanat sohbet gebelik gebelik sohbet
MySQL ile Güçlendirildi PHP ile Güçlendirildi Powered by SMF 1.1.9 | SMF © 2006, Simple Machines LLC
Seo4Smf v0.2 © Webmaster's Talks
XHTML 1.0 Geçerli! CSS Geçerli!