|
beyza
|
 |
« : AÄŸustos 02, 2007, 02:25:16 ÖS » |
|
DEHB’nda YAŞAM BOYU SÜREÇ
DEHB erken çocukluk döneminde başlayıp yaşam boyu devam edebilen bir bozukluktur. DEHB tanısı almış olan bireylerin %80’inde ergenlikte de belirtiler devam eder, %30-65’i erişkinlikte de bu tanıyı alırlar. Temel belirtiler aynı olmakla birlikte her yaş döneminde farklı bir görünüm vardır.
Özellikle aşırı hareketlilik ve dürtüsellik belirtileri zaman içinde azalır.
Dikkat eksikliÄŸi yaÅŸam boyu devam edebilir.
Yaş ilerledikçe başka sorunlar eşlik etmeye başlar.
Bebeklik Döneminde Görülen Belirtiler
DEHB genetik bir sorun olduğundan bu çocuklar doğdukları andan itibaren bazı belirtiler göstermeye başlarlar. Ancak bebeklik döneminde bu belirtiler başka sorunlara bağlı olarak da ortaya çıkabileceğinden bu dönemde tanı konulması zordur.
Huzursuzluk, gerginlik
Kolay aÄŸlama, zor sakinleÅŸtirilme.
Aşırı hareketli olma
Dış uyaranlara (ses, dokunma gibi ) aşırı tepki verme
Uyku sorunları ( az uyuma, sık sık uyanma gibi)
Bu tanıyı almış olan bir çocuğun annesi bebeklik dönemini şöyle tanımlar: “Daha karnımdayken bile çok hareket ederdi, doğduktan sonra da kucağıma aldığımda devamlı dolaşmamdan hoşlanırdı, asla uzun süre uyumaz, çok kolay uyanırdı “
Okul Öncesi Dönemde Görülen Belirtiler
DEHB olan çocuklar okul öncesi dönemde farklılıklarıyla kendilerini ortaya koyarlar. Ancak bu yaş döneminde çocuklar normal olarak hareketlidirler ve dikkat süreleri kısadır. Bu nedenle hareketlilik ve dikkat sorunu ancak yaşıtlarına oranla önemli ölçüde fazlaysa bu tanı düşünülebilir.
Evde tanımlanan belirtiler:
Devamlı hareket etme, atlama, zıplama, bir yerlere tırmanma.
Ä°stekleri erteleyememe, tutturmalar.
Sürekli ilgi odağı olmak isteme, bunu sağlayacak şeyler yapma.
Sık sık bir oyundan diğerine geçme.
Belirli bir şeyle çok kısa süre ilgilenme.
Çok konuşma.
Sürekli soru sorma ama çoğu kez yanıtı dinlememe.
Sakarlık, sık sık yaralanma.
Az uyuma
Kreşte tanımlanan belirtiler:
Faaliyetleri sürdürememe, yarım bırakma.
Kurallara uymama, sırasını bekleyememe.
Sakince yerinde oturamama.
Başka çocukları itip kakma, vurma, ısırma.
Bağırıp çağırma, çok konuşma.
İlkokul Döneminde Görülen Belirtiler
En sık bu dönemde tanı konulur.
Sakin ve sessizce sırada oturamama.
Dersi dikkatle dinleyememe, etrafı ile daha çok ilgilenme.
Sorulan sorulara sonunu beklemeden, söz istemeden yanıt verme.
Verilen görevleri tam olarak yerine getirmeme, başlayıp yarım bırakma
Sınıf içinde dikkati dağıtacak şeyler yapma.
Sınavlarda dikkatsizce hatalar yapma.
Okul başarısında dengesizlik
Diğer çocuklarla ilişki sorunları
Kendisine benzer çocuklarla arkadaşlık kurma.
Eşyalarını tam olarak getirmeme, kaybetme,
Dağınıklık, defter düzeninin bozuk olması.
Ev ödevlerini almama, eksik alma,
Akademik başarının kapasitesiyle orantılı olmaması.
Ergenlik Döneminde Görülen Belirtiler
Ergenlik döneminde aşağıdaki belirtiler ön plandadır. Bu dönemde tanı konulması için daha önceki yaşlarda da benzer belirtilerin var olması gereklidir. Ergenlik döneminde DEHB’na benzer belirtiler gelişimsel olarak görülebilir. DEHB tanısı konulurken dikkatli olunmalıdır.
Aşırı hareketlilikte azalma olur ama kıpır kıpırlık devam eder.
Akademik başarı daha ciddi düzeyde sorun olmaya başlar.
Ders dinleyememe, derste uykulu bir halde olma ya da kalem çevirme, resim yapma gibi şeyler yapma.
Uzun süreli dikkat gerektiren işlerden kaçınma.
Ders çalışmama, ödev yapmama.
Öğretmenlerle ilişkilerde sorunlar , karşılık verme, saygısız, ilgisiz bir öğrenci olarak nitelendirilme.
Aile ve arkadaÅŸ iliÅŸkilerinde sorunlar .
Benlik saygısında azalma, depresyon,
Duygudurumda değişkenlik, aniden öfkelenme ya da neşelenme.
Sigara, alkol madde kullanımı.
Yasal sorunlara neden olabilecek, riskli ,tehlikeli davranışlar
Erişkinlikte Görülen Belirtiler
Yerinde duramama, bacak sallama, parmakla tempo tutma.
Uzun süre gazete, kitap okuyamama, TV izleyememe ya da bunları yaparken hareket halinde olma.
Dikkat dağınıklığı, belirli bir işe uzun süre konsantre olamama.
Unutkanlık,söylenenleri, günlük işleri akılda tutamama, eşyaları kaybetme.
İşleri düzenlemekte ve bitirmede yetersizlik, bir işi bitirmeden diğerine başlama.
Sorun çözme ve zamanını kullanmada güçlük.
Yeterli düzeyde başarılı olamadığını, hedeflerine ulaşamadığını düşünme.
Sık sık iş değiştirme.
Duygulanımda değişkenlik, aniden öfkelenme
Düşünmeden kolay, hızlı karar verme.
Sosyal ilÅŸkilerde sorunlar.
Ä°liÅŸkileri ani olarak baÅŸlatma ve bitirme.
Evlilik sorunları.
Alkol, madde bağımlılığı.
|
