Çocukluk Çağı Tüberkülozu

Tüberküloz , mikrobik, bulaşıcı, sosyo-ekonomik koşullarla yakından ilgili, akut veya kronik seyirli, lokal veya yaygın olabilen, çok değişik klinik ve radyolojik belirtiler gösteren ve her organda yerleşebilen  bir hastalıktır.

Tüberküloz hastalığında bebekler en hassas grubu oluşturur. Aktif ve yaygın hastalık insidansı çocukluğun erken döneminde yaş arttıkça azalır fakat ergenlik döneminde tekrar artar.

Çocukluk döneminde kız ve erkek çocuklarda görülme sıklığı eşitken, ergenlik çağında  erkeklerde daha fazladır.

Erken tanı ve tedavi önemlidir.

Tüberküloz basili çocuklara genellikle tüberkülozlu erişkinlerden veya ergenlerden solunum yolu ile bulaşır. Kuluçka süresi 2-8 hafta arasında değişmektedir.


Tüberküloz Belirtileri

Tüberkülozun belirtileri; alınan basil miktarına, vücudun dayanıklılığına, hastanın yaşına, bağışıklık durumuna ve tutulan organa bağlı olarak değişiklikler gösterir.

Çocuklarda tüberküloz hastalığı hemen her vakada primer enfeksiyon şeklindedir. Hastalığın başlangıcı sinsidir. Tüberküloza özel bulgu ve belirti yoktur.

Genel  belirtiler:

Çocuklarda
Birkaç hafta süren, sebebi izah edilemeyen ateş, kronik öksürük, terleme, halsizlik, iştahsızlık, kilo alamama veya kilo kaybı tüberküloz hastalığını düşündürmelidir.

Bebeklerde
Islık şeklinde veya hırıltılı solunum, solunum seslerinde azalma, sık soluma veya belirgin solunum güçlüğü ortaya çıkabilir.

Yeni doğanlarda
Öksürük, hızlı solunum ve nefes darlığı ile birlikte emmede azalma, kilo almada yetersizlik, apne (nefes almada duraklama), kusma, ishal, vücut ısısında olağan olmayan artış veya düşüşler, uyuşukluk, halsizlik hali, gevşeklik, havale, kulak akıntısı, deri lezyonları gibi değişik bulgular verebilir.

 KORUNMA

Tüberküloz enfeksiyonundan korunma özellikle çocukluk yaş grubunda önemlidir. Hastalığın kontrolü amacıyla yapılan uygulamalar şunlardır:

Bulaşıcı vakaları erken dönemde saptayarak etkili bir tedavi ile bulaşıcılık özelliğini ortadan kaldırmak.

Enfekte olmayan kişilerin immün direncini aşı ile arttırmak.

Enfeksiyon riski yüksek olan kişilere koruyucu tek anti-tüberküloz ilacı vererek hastalıktan korumaktır.

Ülkemizde BCG ile kitlesel aşılama. Uygulamaya, bebek ikinci ayını bitirdiktenten sonra başlanmaktadır.

İlk okul birinci sınıf,beşinci sınıf ve lise üçünçü sınıfta BCG aşısının tekrarı yapılmaktadır.

Tüberkülozlu çocuk tedaviye alındıktan sonra aşılarının yapılmasında sakınca yoktur. DBT+Poliomyelit ve kızamık aşılarının ertelenmemesi ve zamanında yapılmasını sağlamak gerekir.

Genel olarak çocuklardaki primer tüberküloz, ailenin diğer çocuklarına ve oyun arkadaşlarına bulaşmaz. Bunun sebebi; çocukların bronşial sekresyonlarında az basil bulunması ve kavite oluşumunun seyrek görülmesi nedeni ile pratik olarak çocuklar bulaştırıcı sayılmazlar.

Etkili ve düzenli ilaç tedavisi hastanın bulaştırıcılığını hızla azaltır.

Öksürme sırasında mendil veya katlanmış kağıt mendille ağız ve burun kapatılması, Tüberküloz basilinin çevreye yayılmasını önleyebilir.

Dr.Ruhi Çakır