Pekiştireç Seçiminde ve Pekiştirmede Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

1.     PekiÅŸtireç, çocuÄŸun yaşına ve cinsiyetine uygun olmalıdır.
2.     PekiÅŸtireç olarak çocuÄŸun en çok sevdiÄŸi yiyecekler, nesneler, etkinlikler ve sözler kullanılmalıdır.
3.     Ã‡ocuk için zararlı yiyecek ve nesneler pekiÅŸtireç olarak kullanılmamalıdır. ÖrneÄŸin, diÅŸlerinde problem olan çocuÄŸa pekiÅŸtireç olarak ÅŸekerli yiyecekler verilmemelidir.
4.     Ã‡ocuÄŸa verilen pekiÅŸtireç amacına uygun olarak kullanılmıyorsa, verilen pekiÅŸtireç kesilmeli ve amaca uygun kullanabileceÄŸi bir pekiÅŸtireçle deÄŸiÅŸtirilmelidir. ÖrneÄŸin, çocuk sakızı belli bir süre çiÄŸnedikten sonra yutuyorsa, sakız yerine ÅŸeker verilmelidir.
5.     PekiÅŸtireç sadece istenilen davranışın gerçekleÅŸme aÅŸamalarında veya davranıştan sonra verilmelidir. Yani çocuk istediÄŸi her an pekiÅŸtirece sahip olmamalıdır. Meyve suyu seven çocuk, her istediÄŸinde buzdolabında meyve suyu bulabiliyorsa, meyve suyu çocuk için pekiÅŸtireç olmaktan çıkar.
6.     Yiyecek ve içecek gibi pekiÅŸtireçler, eÄŸitim sırasında az aralıklarla ve azar azar verilmeli ki, çocuÄŸa bıkkınlık vermesin. (Çocuklardan biri için uzun süre etkili bir pekiÅŸtireç bulunamadı. Tesadüf sonucu çocuÄŸun meyveli sodadan hoÅŸlandığı görüldü ve eÄŸitimini sırasına pekiÅŸtireç olarak kullanıldı. Bir hafta sonra çocuÄŸun meyveli sodaya ilgisi azaldı. Sonradan anlaşıldı ki, anne olumlu gördüğü her davranışı için çocuÄŸa bir bardak soda vermiÅŸ ve bir hafta içinde çocuk soda içmekten bıkmış.)
7.     Ã‡ocuk için gerçekten pekiÅŸtireç niteliÄŸi taşıyan ve motive edici ÅŸeyler pekiÅŸtireç olarak kullanılmalıdır.
8.     PekiÅŸtireç, ekonomik, kolay ulaşılabilir ve uygulanabilir olmalıdır.
9.     PekiÅŸtireç, çabuk doyuma yol açacak nitelikte olmamalıdır.
10.     PekiÅŸtirecin büyüklüğü, davranışla orantılı olmalıdır; yani küçük bir davranış için büyük bir pekiÅŸtireç verilmemelidir.
11.    Sıklık kazanan davranışlar için pekiÅŸtireçler hafifletilmelidir. Beraberinde sosyal pekiÅŸtireçler verilerek somut pekiÅŸtireçler azaltılmalıdır. Ä°lk zamanlarda davranışın her aÅŸamasında pekiÅŸtirilen çocuk, davranışı kazanma becerisine baÄŸlı olarak iki aÅŸamada bir, daha sonra üç aÅŸamada bir pekiÅŸtirilmelidir. Çocuk davranışı bağımsız yapar hale gelince pekiÅŸtireç kaldırılmalıdır.
12.      Etkisini yitiren pekiÅŸtireçler, baÅŸka pekiÅŸtireçlerle deÄŸiÅŸtirilmelidir.
13. Her zaman tutarlı olunmalıdır. Tutarlılık, istenilen davranışların sık sık tekrarlanmasını sağlar. Aynı davranışa farklı pekiştireçler vermek de tutarsız davranış örnekleridir.
14. Olumlu davranıştan sonra pekiştireç hemen verilmelidir. Ertelemek unutturabilir; bu da yöntemi zedeler. Kazanılan pekiştireçler derhal verilmelidir.
15.   Uygulamaya ana baba ve eÄŸitimci birlikte katılmalıdır. Planı sadece eÄŸitimci uygularsa ve anne baba, çocuÄŸun bazı olumsuz davranışlarını pekiÅŸtirirse geliÅŸim süreci olumsuz etkilenilir. Ana baba ve eÄŸitimcinin tutumu birbirini desteklemelidir.
16.  Sosyal veya somut pekiÅŸtireçlerden sadece biri kullanılmamalıdır. Somut pekiÅŸtireçlerle beraber sosyal pekiÅŸtireçler de verilmelidir.
17.    Çocuk sevdiÄŸi iÅŸleri yaparken pekiÅŸtirilmemelidir. ÇocuÄŸun zaten yapmaktan zevk aldığı ve alışkanlık haline getirdiÄŸi olumlu davranışlar için pekiÅŸtireç verilmemelidir. Alışkanlık haline gelmiÅŸ olumlu davranışlara sosyal pekiÅŸtireçler vermek daha uygun olur.
18.     Ã‡ocuÄŸa gereÄŸinden fazla pekiÅŸtireç verilmemelidir. Sosyal, etkinlik içerikli ve somut pekiÅŸtireçler, çocuklara bazı iÅŸleri yaptırmak ya da istenilen davranışları kazandırmak için onları motive eder; ancak pekiÅŸtireçlerle verilen destek aşırıya kaçtığında anlamsızlaşır. PekiÅŸtireç gerektiÄŸinde verilmelidir.